Những Quốc Gia Đã Thành Công Nhờ Chú Trọng Y Học Dự Phòng

Mọi nỗ lực trong y học dự phòng chính là bệ phóng trong việc nâng cao sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng cho ngành y tế. Không ít quốc gia trên thế giới đã xây dựng những mô hình y tế để phòng bệnh hiệu quả. Dưới đây là danh sách các quốc gia thành công trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe do OM’E tổng hợp.

Nhật Bản

Tuổi thọ trung bình là một trong những chỉ số phổ biến để đánh giá kết quả sức khỏe của một quốc gia. Năm 1996, Nhật Bản trở thành quốc gia đầu tiên có tuổi thọ trung bình của dân số đạt 80 tuổi. Đến nay, tuổi thọ trung bình ở quốc gia này là 84,1 tuổi. Bên cạnh đó, Nhật Bản chi 11% GDP dành cho sức khỏe, đồng thời 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế cộng đồng.

Nhật Bản xây dựng hệ thống y tế dựa trên các nguyên tắc bao phủ y tế toàn dân, công bằng, tự do lựa chọn cơ sở cung cấp dịch vụ và chăm sóc hướng đến cộng đồng. Người dân được tham gia bảo hiểm y tế công bắt buộc, trong khi bảo hiểm y tế tư nhân chủ yếu đóng vai trò bổ sung.

Nhật Bản tích hợp chăm sóc dự phòng vào hệ thống bảo hiểm y tế công gói dịch vụ bảo hiểm y tế công. Người dân được sàng lọc sức khỏe định kỳ cũng như được giáo dục lối sống lành mạnh để hạn chế chi phí chăm sóc y tế trong dài hạn. Bên cạnh đó, chính phủ còn đưa ra chiến lược quốc gia Health Japan 21 (Kế hoạch Sức khỏe Nhật Bản thế kỷ 21), thúc đẩy phòng ngừa bệnh không lây nhiễm (NCDs), kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh và giảm bất bình đẳng sức khỏe giữa các vùng.

Bên cạnh đó, Nhật Bản có hệ thống chăm sóc tích hợp cho cộng đồng bao gồm y tế, điều dưỡng, phòng ngừa, nhà ở và hỗ trợ sinh kế tại cấp địa phương, giúp người cao tuổi sống khỏe mạnh tại cộng đồng.

Hà Lan

Hà Lan vận hành hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân kết hợp giữa yếu tố công và tư. Phần lớn cư dân phải tham gia gói bảo hiểm y tế cơ bản do các công ty bảo hiểm tư nhân cung cấp, với phạm vi chi trả cho hầu hết các dịch vụ y tế thiết yếu. Bên cạnh đó, hệ thống còn được hỗ trợ bởi các chương trình y tế công cộng và bảo hiểm tự nguyện bổ sung, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện hơn.

Về xu hướng y tế, Hà Lan đầu tư vào chăm sóc dự phòng, tập trung mạnh vào quản lý bệnh mãn mạn tính thông qua các nhóm chăm sóc là mạng lưới bác sĩ gia đình. Bên cạnh đó, chính phủ còn xây dựng hệ thống chăm sóc tích hợp. Trong đó, bác sĩ gia đình chịu trách nhiệm phối hợp chăm sóc banbạn đầu, sàng lọc và giới thiệu đến chuyên khoa khi cần.

Bên cạnh đó, các chương trình sàng lọc ung thư, tiêm chủng và các chương trình quốc gia về phòng ngừa bệnh không lây nhiễm được thực hiện trên quy mô toàn quốc. Ngoài ra, chính phủ quan tâm đến người cao tuổi khi hỗ trợ y tế và điều dưỡng tại nhà, đồng thời cung cấp các biện pháp phòng ngừa y tế. Bên cạnh đó, Chính phủ Hà Lan triển khai Thỏa thuận Phòng ngừa Quốc gia, phối hợp với nhiều đối tác xã hội nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc, béo phì và sử dụng rượu quá mức, hướng tới mục tiêu cải thiện sức khỏe cộng đồng vào năm 2040.

Với các chính sách chặt chẽ, Hà Lan đạt được nhiều kết quả tích cực về sức khỏe so với nhiều quốc gia có thu nhập cao, trong đó tỷ lệ tử vong và nhu cầu chăm sóc y tế chưa được đáp ứng ở mức thấp. Hệ thống thành công nhờ sự kết hợp giữa bảo hiểm bắt buộc, vai trò của bác sĩ gia đình và sự tập trung vào phòng ngừa, chăm sóc tích hợp. Hiện nay, chính phủ Hà Lan đang củng cố mô hình chăm sóc ban đầu và phòng ngừa cộng đồng, để đối phó với già hóa dân số và kiểm soát chi phí bệnh mạn tính.

Vương quốc Anh

Tại Vương quốc Anh, khoảng 18% thuế thu nhập cá nhân dành cho y tế, chiếm 8,4% GDP. UK đầu tư vào sức khỏe cộng đồng bằng cách cung cấp dịch vụ y tế miễn phí tại điểm cho tất cả cư dân thường trú (khoảng 58 triệu người) thông qua National Health Service (NHS- Dịch vụ Sức khỏe Quốc gia).

NHS bao gồm 4 hệ thống riêng là NHS England, NHS Scotland, NHS Wales, Health and Social Care (Northern Ireland). Dịch vụ bao gồm chăm sóc ban đầu, bệnh viện, chăm sóc cộng đồng, dược phẩm, nha khoa (một phần), sức khỏe tâm thần.

Ngoài ra, chính phủ có chính sách cho những đối tượng đặc biệt:

Người cao tuổi: Miễn kiểm tra mắt (từ 60 tuổi), tiêm vắc-xin cúm, cải thiện chăm sóc tại nhà.
Người khuyết tật: Hỗ trợ tài chính qua Disability Living Allowance (DLA) và Attendance Allowance.
Người bệnh nan y: Chăm sóc tại nhà thay vì ở bệnh viện.

Canada

Canada vận hành hệ thống Medicare, y tế công cộng toàn dân thông qua 13 chương trình bảo hiểm của các tỉnh và lãnh thổ, phải tuân thủ các tiêu chuẩn liên bang theo Đạo luật Y tế Canada. Hệ thống chủ yếu được tài trợ bởi thuế và chuyển khoản từ chính phủ liên bang.

Tuổi thọ trung bình ở quốc gia này là 81,6. Điều này có được là nhờ quan tâm đến chăm sóc sức khỏe dự phòng. Cơ quan Y tế Công cộng Canada tập trung vào phòng ngừa và kiểm soát bệnh truyền nhiễm, bệnh mạn tính và chấn thương. Bên cạnh đó, chăm sóc sức khỏe ban đầu tại Hà Lan chủ yếu do bác sĩ gia đình và y tá đảm nhận, bao gồm chăm sóc thường quy, xử lý các vấn đề cần hỗ trợ khẩn cấp ở mức độ nhẹ, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, hỗ trợ tâm lý – xã hội, nâng cao sức khỏe và phòng ngừa các vấn đề sức khỏe.

Ngoài ra, chính phủ cũng đầu tư cho y tế dự phòng bao gồm sàng lọc ung thư, tiêm chủng và theo dõi bệnh mạn tính

Bên cạnh đó, Canada sử dụng công nghệ số (Connected Care for Canadians Act 2024) nhằm tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở y tế, hạn chế việc xét nghiệm trùng lặp và cải thiện quá trình chuyển tiếp chăm sóc từ bệnh viện về nhà.

Na Uy

Na Uy có hệ thống bao phủ y tế toàn dân được tài trợ chủ yếu bởi thuế chung. Tất cả cư dân hợp pháp đều được tự động tham gia. Dịch vụ được bao phủ bao gồm chăm sóc ban đầu, sức khỏe tâm thần, chăm sóc bệnh viện và một phần chi phí thuốc kê đơn ngoại trú.một phần thuốc kê đơn ngoại trú.

Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm cung cấp chăm sóc sức khỏe ban đầu, phục hồi chức năng, điều dưỡng và các chương trình y tế công cộng, trong đó chú trọng phòng ngừa và nâng cao sức khỏe cho người dân. Bên cạnh đó, chính phủ có kế hoạch Sức khỏe và Hợp tác Quốc gia 2024–2027, tập trung vào phát triển lực lượng lao động, cải thiện phối hợp chăm sóc, rút ngắn thời gian chờ và tăng cường phòng ngừa.

Việc chăm sóc ban đầu được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ gia đình bác sĩ và y tế gia đình. Mặt khác, các Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng kết hợp giữa chăm sóc ban đầu và chuyên khoa, đặc biệt cho người cao tuổi, bệnh đa bệnh lý và sức khỏe tâm thần.

Đọc thêm : Tự Học Sức Khỏe: Học Một Mình Hay Học Có Định Hướng Hiệu Quả Hơn?

Ngoài ra, chính phủ cũng thực hiện miễn hoặc giảm chi phí cho trẻ em, người cao tuổi, bệnh mạn tính, giới hạn chi phí đóng trả hàng năm. Ngoài ra, hệ thống y tế sử dụng hồ sơ sức khỏe điện tử, tư vấn y tế từ xa và các cổng thông tin sức khỏe để nâng cao cơ hội tiếp cận và phối hợp y tế.

Chính nhờ hệ thống y tế chặt chẽ, Na Uy là một trong các quốc gia có tuổi thọ cao, lên đến 83 tuổi. Thành công của hệ thống đến từ sự phân cấp rõ ràng: quốc gia phụ trách bệnh viện và chuyên khoa, địa phương đảm nhiệm chăm sóc ban đầu và phòng ngừa, qua đó bảo đảm tính công bằng và chất lượng dịch vụ y tế. Hệ thống thành công nhờ phân cấp (quốc gia chịu trách nhiệm về bệnh viện/chuyên khoa, địa phương chịu trách nhiệm về chăm sóc ban đầu và phòng ngừa) cũng như đảm bảo được tính công bằng và chất lượng.

Thụy Sĩ

Chính phủ Na UyNauy chi 11,7% GDPGPD vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Thụy Sĩ vận hành hệ thống bảo hiểm y tế bắt buộc do các công ty bảo hiểm tư nhân phi lợi nhuận cung cấp. Tất cả cư dân đều phải tham gia. Hệ thống được tài trợ chủ yếu từ phí bảo hiểm cá nhân, đồng thời có chính sách trợ cấp cho người có thu nhập thấp nhằm hỗ trợ khả năng tiếp cận dịch vụ y tế.

Trong đó, chăm sóc dự phòng được tích hợp trong gói bảo hiểm cơ bản. Ngoài ra, chính phủ tập trung đầu tư vào chăm sóc ban đầu và quản lý các vấn đề sức khỏe mạn tính quản lý các bệnh mạn tính. Các bang chịu trách nhiệm tổ chức và cung cấp dịch vụ,theo điều kiện thực tế của từng khu vực, đồng thời vẫn tuân thủ các tiêu chuẩn chung trên toàn quốc. dẫn đến sự khác biệt theo khu vực và đảm bảo tiêu chuẩn quốc gia.

Bên cạnh đó, chăm sóc sức khỏe ban đầu bao gồm sàng lọc ung thư, tiêm chủng và kiểm tra định kỳ.Đối với những người cần theo dõi các vấn đề sức khỏe lâu dài như tiểu đường hoặc bệnh tim mạch, hệ thống hỗ trợ quản lý và chăm sóc liên tục. Ngoài ra, chính phủ trợ cấp phí bảo hiểm cho người thu nhập thấp, giới hạn chi phí hàng năm để giảm gánh nặng tài chính.

Kết quả là Thụy Sĩ trở thành quốc gia có tuổi thọ cao đến 84 tuổi, chất lượng chăm sóc sức khỏe xuất sắc và tỷ lệ hài lòng với hệ thống y tế cao. Thành công này một phần là nhờ vào sự cạnh tranh giữa các công ty bảo hiểm, kết hợp với quy định chặt chẽ của nhà nước, đảm bảo bao phủ toàn dân và chất lượng cao.

Phần Lan

Phần Lan có tuổi thọ cao và phần lớn người dân tự đánh giá sức khỏe của mình khá tốt. Tuy vậy, sức khỏe vẫn có sự chênh lệch giữa các nhóm thu nhập. Phụ nữ thường sống lâu hơn nam giới, nhưng cũng có xu hướng trải qua nhiều năm hơn với một số hạn chế trong sinh hoạt.

Về hệ thống y tế, Phần Lan đã thực hiện cải cách lớn năm 2023 bằng cách thành lập 21 huyện dịch vụ phúc lợi, chịu trách nhiệm tổ chức toàn bộ chăm sóc sức khỏe và xã hội, thay thế cho mô hình chính quyền địa phương cũ.

Về hiệu quả hệ thống, tỷ lệ tử vong có thể tránh được của Phần Lan thấp hơn trung bình của EU nhưng vẫn cao nhất trong nhóm các nước Bắc Âu. Chương trình sàng lọc ung thư đạt tỷ lệ cao ở vú, cổ tử cung và ruột già. Tỷ lệ tiêm chủng cúm tăng mạnh trong đại dịch, đạt trên 60% ở nhóm trên 65 tuổi.

Đức

Đức vận hành hệ thống bảo hiểm y tế xã hội toàn dân dựa trên mô hình Bismarck, trong đó hầu hết dân số được hỗ trợ bảo hiểm y tế công lập do các quỹ bệnh viện quản lý. Hệ thống được tài trợ chủ yếu bởi đóng góp của người dân, kết hợp với trợ cấp từ ngân sách nhà nước.

Chi tiêu cho sức khỏe của Đức chiếm khoảng 12,7% GDP (cao hơn mức trung bình của nhiều nước châu Âu), phản ánh mức đầu tư lớn vào chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ. Hệ thống nhấn mạnh chăm sóc dự phòng, quản lý các vấn đề sức khỏe lâu dài và phát triển mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu, trong đó bác sĩ gia đình đóng vai trò quan trọng trong theo dõi và chăm sóc người dân.

Các điểm chính của xu hướng y tế dự phòng bao gồm việc tích hợp sàng lọc và phát hiện sớm, chương trình tiêm chủng quốc gia, và các biện pháp thúc đẩy sức khỏe cộng đồng nhằm giảm gánh nặng bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường và ung thư. Đức cũng chú trọng phối hợp chăm sóc giữa các cấp độ (chăm sóc ban đầu, chuyên khoa và chăm sóc dài hạn) thông qua các mô hình quản lý bệnh.

Hệ thống thành công nhờ cơ chế cạnh tranh giữa các quỹ bảo hiểm, quy định chặt chẽ của chính phủ và trọng tâm vào phòng ngừa, giúp duy trì kết quả sức khỏe tốt với tuổi thọ cao. Đức tiếp tục củng cố mô hình y tế dự phòng thông qua đầu tư vào công nghệ số, chương trình sàng lọc và quản lý bệnh mạn tính để duy trì hiệu quả và bền vững của hệ thống.

Đan Mạch

Đan Mạch cung cấp hệ thống y tế toàn dân, với dịch vụ được tài trợ chủ yếu qua thuế chung và quản lý phân cấp tại cấp vùng và cấp thành phố. Người dân được tiếp cận miễn phí các dịch vụ bệnh viện và chăm sóc y tế thiết yếu. Bên cạnh đó, gần một nửa dân số lựa chọn tham gia bảo hiểm y tế tư nhân tự nguyện để hỗ trợ chi trả cho các dịch vụ như nha khoa và thuốc kê đơn.

Chi tiêu cho sức khỏe của Đan Mạch, thấp hơn so với nhiều nước Bắc Âu khác nhưng vẫn đảm bảo chất lượng cao và chi phí trực tiếp ở mức tương đối thấp.

Các điểm chính của xu hướng y tế dự phòng bao gồm trách nhiệm của cấp thành phố trong việc thúc đẩy sức khỏe cộng đồng, phòng ngừa bệnh, sàng lọc và quản lý bệnh mạn tính. Hệ thống nhấn mạnh chăm sóc ban đầu do bác sĩ gia đình chịu trách nhiệm, kết hợp với các chương trình sàng lọc quốc gia và tích hợp chăm sóc giữa bệnh viện với , chăm sóc dài hạn.

Đan Mạch đang thực hiện các cải cách để cải thiện phối hợp chăm sóc thông qua các cụm y tế và chiến lược quản lý bệnh mạn tính quốc gia. Hệ thống thành công nhờ truyền thống phúc lợi công cộng mạnh mẽ, giúp duy trì tuổi thọ cao 81,8 năm và nâng cao sức khỏe. Hiện nay, Đan Mạch tiếp tục củng cố mô hình y tế dự phòng phân cấp, tập trung vào phòng ngừa và phối hợp để đối phó với già hóa dân số và nhu cầu chăm sóc tăng cao.

Thụy Điển

Thụy Điển có hệ thống y tế công cộng toàn dân, được tài trợ chủ yếu qua thuế và quản lý phân cấp giữa 21 vùng và 290 đô thị. Tất cả cư dân hợp pháp đều được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản với chi phí thấp hoặc miễn phí tại điểm sử dụng.

Các điểm chính của xu hướng y tế dự phòng bao gồm chăm sóc ban đầu do bác sĩ gia đình đảm nhận, các chương trình sàng lọc quốc gia (ung thư vú, cổ tử cung, ruột già), tiêm chủng và thúc đẩy sức khỏe cộng đồng. Các đô thị chịu trách nhiệm chính về phòng ngừa bệnh, chăm sóc dài hạn và phục hồi chức năng.

Hệ thống y tế Thụy Điển chú trọng bình đẳng trong tiếp cận, chăm sóc tích hợp và số hóa y tế, đồng thời triển khai nhiều cải cách nhằm giảm thời gian chờ, tăng cường phối hợp giữa các cấp và ứng phó với tình trạng già hóa dân số cũng như thiếu nhân lực y tế. Thành công của hệ thống đến từ truyền thống phúc lợi mạnh mẽ, giúp duy trì tuổi thọ cao (khoảng 82,7 năm) và chất lượng chăm sóc tốt. Thụy Điển tiếp tục củng cố mô hình y tế dự phòng phân cấp, tập trung vào phòng ngừa sớm và chăm sóc toàn diện để đảm bảo sức khỏe cho toàn dân.

Singapore

Theo dữ liệu của The Commonwealth Fund, Singapore dành 4.9% GDP để chi tiêu cho chăm sóc sức khỏe và 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế công cộng. Ngoài ra, quốc gia này còn nổi bật với tuổi thọ trung bình khi sinh là 83,5.

Đọc thêm : 5 NĂM QUA, CHI PHÍ CHĂM SÓC SỨC KHỎE ĐÃ THAY ĐỔI RA SAO?

Singapore duy trì kết hợp mô hình y tế công và y tế tư nhân, với trọng tâm là phòng ngừa và quản lý bệnh mạn tính. Hệ thống tập trung vào việc thúc đẩy sức khỏe và đẩy mạnh chăm sóc ban đầu để giảm gánh nặng bệnh tật, đặc biệt là trong bối cảnh dân số già hóa.Chính phủ thành lập Hội đồng Thúc đẩy Sức khỏe với vai trò xây dựng và triển khai các chương trình khuyến khích người dân duy trì lối sống lành mạnh.

Nhà nước thực hiện chiến lược Singapore khỏe mạnh hơn (Healthier SG) khuyến khích mỗi người dân đăng ký với một bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu cố định để được theo dõi và chăm sóc liên tục. Bên cạnh đó, chính phủ trợ cấp tài chính cho chăm sóc dự phòng thông qua Chương trình Hỗ trợ Sức khỏe Cộng đồng giúp giảm chi phí khám sàng lọc, chăm sóc ban đầu và quản lý các vấn đề sức khỏe mạn tính.

Chính phủ cũng triển khai mô hình tài trợ theo đầu người (capitation funding model) từ năm 2023. Theo đó, các cụm y tế được phân bổ kinh phí dựa trên số lượng dân cư và cơ cấu độ tuổi, qua đó tạo động lực để các đơn vị chú trọng phòng ngừa, nâng cao sức khỏe và quản lý sức khỏe lâu dài thay vì chỉ tập trung vào điều trị khi vấn đề đã xuất hiện. Bên cạnh đó, Singapore quản lý bệnh mạn tính bằng cách kết nối gia đình với bác sĩ, phòng khám và trung tâm sức khỏe cộng đồng.

Nhìn chung, các quốc gia có tuổi thọ trung bình cao và tỉ lệ bệnh mạn tính thấp đều ứng dụng các mô hình y học dự phòng, chủ yếu tập trung vào sàng lọc và chăm sóc sức khỏe ban đầu để ngăn chặn nguy cơ mắc bệnh. Không chỉ vậy, chính phủ còn đầu tư phần lớn ngân sách, đồng thời phối hợp cùng bảo hiểm để cung cấp điều kiện thăm khám tốt nhất cho bệnh nhân.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội
Hotline: 0966.000.643
Website: ome.edu.vn
Email: [email protected]