7 Biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ và cách can thiệp sớm cho trẻ
Nhận biết sớm biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ là “chìa khóa vàng” giúp trẻ nhận được sự can thiệp kịp thời. Thực tế, nhiều phụ huynh vẫn còn lúng túng khi phân biệt tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào cũng như chưa nắm rõ các phương pháp hỗ trợ con tại nhà.
1. Biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ điển hình
Để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”, cha mẹ cần quan sát kỹ các dấu hiệu trẻ rối loạn phổ tự kỷ sau đây:
- Hạn chế tương tác mắt: Đây là biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ dễ thấy nhất; trẻ thường tránh né ánh nhìn hoặc không nhìn vào người đối diện khi trò chuyện.
- Chậm nói: Trẻ có thể không bập bẹ khi 12 tháng hoặc lặp lại lời nói máy móc.
- Hành vi lặp lại: Các hành động như xoay tròn, vẫy tay hoặc sắp xếp đồ chơi thành hàng dài là những dấu hiệu trẻ rối loạn phổ tự kỷ đặc trưng.
- Giác quan nhạy cảm: Trẻ phản ứng quá mức với tiếng ồn nhưng lại ít cảm thấy đau.

2. Giải đáp: Tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào?
Trong quá trình tìm hiểu về các biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ, rất nhiều phụ huynh cảm thấy lúng túng khi phân biệt các thuật ngữ chuyên môn. Vậy thực tế tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào?
Trước đây, y học thường tách biệt “tự kỷ” như một chẩn đoán đơn lẻ, thường chỉ những trường hợp có khiếm khuyết rõ rệt về ngôn ngữ và nhận thức (thường gọi là tự kỷ cổ điển). Tuy nhiên, khái niệm hiện đại đã chuyển sang thuật ngữ Rối loạn phổ tự kỷ (ASD). Chữ “phổ” ở đây hàm ý một dải rộng các triệu chứng và mức độ nghiêm trọng khác nhau.
Điểm khác biệt cốt lõi khi so sánh tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào chính là sự đa dạng trong biểu hiện. Một trẻ mắc phổ tự kỷ có thể sở hữu trí thông minh vượt trội nhưng lại gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội, trong khi trẻ khác lại gặp trở ngại về ngôn ngữ. Đây cũng là lý do vì sao các loại rối loạn phổ tự kỷ ngày càng được nghiên cứu sâu hơn để đưa ra phác đồ hỗ trợ riêng biệt cho từng cá nhân.
Nếu bạn muốn đi sâu vào chuyên môn để hỗ trợ cộng đồng hoặc chính gia đình mình một cách bài bản, việc tham gia một khóa học tâm lý học online sẽ là bước đệm vững chắc. Những kiến thức này giúp bạn thấu cảm, kiên nhẫn và biết cách đồng hành đúng đắn cùng những “vầng trăng khiếm khuyết” trên hành trình hòa nhập.

>>>Bài viết liên quan: Rối loạn phổ tự kỷ biểu hiện: Nhận biết và Dạy trẻ tại nhà
3. Các loại rối loạn phổ tự kỷ phổ biến hiện nay
Việc phân loại chính xác đóng vai trò then chốt giúp các chuyên gia và gia đình đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp nhất. Dựa trên các biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ cụ thể, y học hiện đại chia hội chứng này thành các nhóm chính. Dưới đây là các loại rối loạn phổ tự kỷ thường gặp mà cha mẹ cần lưu ý:
- Hội chứng Asperger: Đây được coi là dạng nhẹ trong phổ tự kỷ. Trẻ thường có trí thông minh và khả năng ngôn ngữ bình thường, thậm chí là vượt trội ở một số lĩnh vực. Tuy nhiên, trẻ lại gặp khó khăn lớn trong kỹ năng xã hội và giao tiếp phi ngôn ngữ.
- Rối loạn phát triển lan tỏa (PDD-NOS): Thuật ngữ này dành cho những trẻ có một số dấu hiệu trẻ rối loạn phổ tự kỷ nhưng không hội đủ các tiêu chuẩn khắt khe để chẩn đoán vào các nhóm cụ thể khác. Trẻ thuộc nhóm này thường có biểu hiện nhẹ hơn về khiếm khuyết xã hội.
- Rối loạn tự kỷ (Tự kỷ điển hình): Đây là mức độ phổ biến nhất với các biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ rõ rệt về cả ba phương diện: tương tác xã hội, giao tiếp và hành vi lặp lại.
Để hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa các nhóm này cũng như tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào, nhiều gia đình đã chủ động tìm hiểu kiến thức thông qua các khóa học giáo dục đặc biệt online. Những chương trình học này cung cấp phương pháp chuyên biệt giúp nhận diện sớm các dấu hiệu trẻ rối loạn phổ tự kỷ, từ đó giúp phụ huynh áp dụng đúng cách dạy trẻ rối loạn phổ tự kỷ nhằm tối ưu hóa khả năng phát triển tự lập của trẻ.

>>>Bài viết liên quan: 10 Dấu hiệu của giáo dục đặc biệt ở trẻ không nên bỏ qua
4. Cách dạy trẻ rối loạn phổ tự kỷ tại nhà hiệu quả
Việc nhận diện sớm các biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ chỉ là bước khởi đầu, bởi sự tiến bộ thực sự của con phụ thuộc rất lớn vào quá trình can thiệp bền bỉ tại gia đình. Khi đã thấu hiểu tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào, cha mẹ cần xây dựng những chiến lược giáo dục riêng biệt. Một trong những cách dạy trẻ rối loạn phổ tự kỷ mang lại hiệu quả cao nhất chính là sử dụng hình ảnh trực quan.
Do trẻ thường gặp khó khăn trong việc xử lý ngôn ngữ nói, việc sử dụng hệ thống trao đổi hình ảnh (PECS) hoặc các thẻ tranh minh họa các hoạt động sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp trẻ dễ dàng nắm bắt yêu cầu và giảm bớt sự căng thẳng khi giao tiếp.

Bên cạnh đó, việc tạo dựng một môi trường học tập ổn định là vô cùng thiết yếu. Những trẻ có dấu hiệu trẻ rối loạn phổ tự kỷ thường nhạy cảm với sự thay đổi, vì vậy một lịch trình sinh hoạt cố định sẽ tạo ra cảm giác an toàn và giúp trẻ tiên liệu được những việc sắp xảy ra. Trong quá trình áp dụng các cách dạy trẻ rối loạn phổ tự kỷ, sự khích lệ kịp thời đóng vai trò như một đòn bẩy tâm lý.
Chỉ cần một tiến bộ nhỏ hay một nỗ lực thực hiện yêu cầu, cha mẹ hãy dành cho con những lời khen ngợi hoặc phần thưởng tinh thần ngay lập tức để củng cố hành vi tích cực.
Để trang bị kỹ năng một cách bài bản hơn, không ít phụ huynh đã lựa chọn tham khảo các kiến thức từ những Khóa học tâm lý học uy tín. Những khóa học này không chỉ giải mã sâu hơn về các loại rối loạn phổ tự kỷ mà còn hướng dẫn cách quản lý cảm xúc cho cả người nuôi dạy.
Sự kiên trì, thấu hiểu đúng bản chất biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ và áp dụng khoa học các phương pháp can thiệp tại nhà chính là chìa khóa giúp trẻ sớm tìm thấy tiếng nói chung với thế giới xung quanh. Khi cha mẹ nắm vững kiến thức, hành trình đồng hành cùng con sẽ trở nên nhẹ nhàng và tràn đầy hy vọng hơn.
>>>Bài viết liên quan: Chăm sóc trẻ rối loạn phổ tự kỷ trong gia đình
Kết luận
Hiểu rõ biểu hiện bệnh rối loạn phổ tự kỷ và cách phân biệt tự kỷ và phổ tự kỷ khác nhau như thế nào giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc hỗ trợ con. Khi phát hiện các dấu hiệu trẻ rối loạn phổ tự kỷ, phụ huynh nên sớm tìm đến sự tư vấn chuyên khoa để có cách dạy trẻ rối loạn phổ tự kỷ đúng đắn. Bên cạnh sự nỗ lực của gia đình, các giải pháp can thiệp từ OME Việt Nam sẽ là điểm tựa vững chắc, giúp trẻ mắc các loại rối loạn phổ tự kỷ sớm cải thiện kỹ năng và tự tin hòa nhập.
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM
Hotline: 0966.000.643
Website: ome.edu.vn
Email: [email protected]
Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội
