Tìm hiểu về rối loạn ngôn ngữ diễn đạt và các dấu hiệu ở trẻ

Rối loạn ngôn ngữ diễn đạt là một trong những rào cản lớn khiến trẻ gặp khó khăn khi sử dụng từ ngữ và cấu trúc câu để bộc lộ suy nghĩ, tâm tư của mình. Nhiều phụ huynh khi thấy con gặp trở ngại trong giao tiếp thường lo lắng không biết rối loạn ngôn ngữ là bệnh gì và liệu có ảnh hưởng lâu dài đến sự phát triển của trẻ hay không. Việc thấu hiểu đúng bản chất của tình trạng này chính là bước đi đầu tiên giúp cha mẹ bình tĩnh và có hướng can thiệp kịp thời cho con.

Tại OME Việt Nam, chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng gia đình thông qua các khóa học tâm lý học online. Những giải pháp này không chỉ cung cấp kiến thức chuyên sâu mà còn hướng dẫn cha mẹ cách tương tác hiệu quả để giúp trẻ tự tin xóa bỏ khoảng cách ngôn ngữ. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về hội chứng này để có lộ trình hỗ trợ tốt nhất cho sự phát triển của trẻ.

I. Rối loạn ngôn ngữ diễn đạt ở trẻ và những điều cần biết

Hiểu một cách đơn giản nhất, rối loạn ngôn ngữ ở trẻ em là gì? Đây là một dạng khiếm khuyết trong đó trẻ gặp khó khăn đáng kể trong việc truyền đạt thông điệp, ý tưởng hoặc cảm xúc thông qua ngôn ngữ nói. Khác với các vấn đề về phát âm (như nói ngọng), trẻ gặp tình trạng này thường hiểu rất tốt những gì người khác nói, nhưng lại “kẹt” ở bước chuyển từ suy nghĩ thành lời văn hoàn chỉnh.

1. Đặc điểm của rối loạn ngôn ngữ diễn đạt ở trẻ

Tình trạng rối loạn ngôn ngữ diễn đạt ở trẻ thường trở nên rõ rệt nhất trong giai đoạn từ 3 đến 5 tuổi, khi nhu cầu giao tiếp xã hội tăng cao. Các biểu hiện đặc thù bao gồm:

• Vốn từ vựng hạn chế: Trẻ sử dụng ít từ ngữ hơn so với các bạn cùng tuổi, thường xuyên dùng các từ thay thế như “cái đó”, “cái kia” vì không nhớ ra danh từ chính xác.
• Khó khăn trong cấu trúc câu: Trẻ thường nói những câu ngắn, thiếu chủ ngữ hoặc vị ngữ, hoặc nhầm lẫn thứ tự các từ trong câu.
• Khó khăn khi kể chuyện: Trẻ không thể kết nối các sự kiện theo trình tự thời gian, khiến người nghe rất khó để nắm bắt được nội dung mà trẻ muốn truyền tải.

Tại các khóa học giáo dục đặc biệt tại nhà của OME Việt Nam, chúng tôi nhấn mạnh rằng việc quan sát sớm các dấu hiệu này là “chìa khóa” để cha mẹ có biện pháp hỗ trợ đúng lúc, tránh để trẻ rơi vào tâm lý tự ti khi đi học.

=>>ĐỌC THÊM: Rối loạn ngôn ngữ ở người lớn: Nguyên nhân, Cách Test

2. Rối loạn ngôn ngữ diễn đạt ở người lớn

Dù thường được nhắc đến ở trẻ em, nhưng rối loạn ngôn ngữ diễn đạt ở người lớn cũng là một thực trạng cần được quan tâm. Ở người trưởng thành, tình trạng này thường chia làm hai nhóm:

1. Dạng tồn dư: Những trẻ bị rối loạn ngôn ngữ lúc nhỏ nhưng không được can thiệp đúng cách, dẫn đến việc khó khăn trong diễn đạt kéo dài đến khi lớn.
2. Dạng mắc phải: Do các tổn thương não bộ sau tai nạn, đột quỵ hoặc các bệnh lý thần kinh. Người lớn gặp tình trạng này thường cảm thấy bị cô lập trong môi trường công sở và giao tiếp xã hội do không thể tìm được từ ngữ phù hợp để bày tỏ quan điểm của mình.

3. Rối loạn ngôn ngữ ở trẻ có hết không?

Đây là câu hỏi mang theo nhiều trăn trở nhất của phụ huynh: rối loạn ngôn ngữ ở trẻ có hết không? Câu trả lời từ các chuyên gia giáo dục đặc biệt là: Hoàn toàn có thể cải thiện rõ rệt nếu được can thiệp sớm và đúng phương pháp.

Mức độ phục hồi phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố:

• Thời điểm can thiệp: Trẻ được hỗ trợ trước 5 tuổi thường có tiến triển vượt bậc.
• Sự đồng hành của gia đình: Việc cha mẹ tham gia các khóa học tâm lý học online để tương tác với con mỗi ngày đóng góp đến 70% thành công của lộ trình.
• Môi trường giao tiếp: Trẻ cần một không gian an toàn, không bị thúc ép hay chế giễu khi nói sai.

Dù không phải lúc nào trẻ cũng trở thành một “nhà hùng biện”, nhưng với sự kiên trì, trẻ hoàn toàn có thể sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt để học tập và làm việc bình thường trong tương lai.

=>>XEM NGAY khóa học: Phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong những hoạt động hàng ngày

II. Rối loạn ngôn ngữ biểu hiện là gì?

Trong các kết luận chẩn đoán tâm lý hoặc giáo dục đặc biệt, bạn có thể bắt gặp cụm từ “rối loạn ngôn ngữ biểu hiện”. Vậy thực chất rối loạn ngôn ngữ biểu hiện là gì? Về mặt chuyên môn, đây là một cách gọi khác của rối loạn ngôn ngữ diễn đạt, nhấn mạnh vào việc những khiếm khuyết này “biểu hiện” ra bên ngoài thông qua lời nói, văn viết hoặc các ký hiệu giao tiếp khác.

1. Các dấu hiệu đặc trưng của rối loạn ngôn ngữ biểu hiện

Tại các buổi tư vấn của OME Việt Nam, chúng tôi thường hướng dẫn phụ huynh quan sát trẻ dựa trên các nhóm biểu hiện cụ thể sau đây để phân biệt với các tình trạng chậm nói thông thường:

• Khó khăn trong việc tìm từ (Word-finding difficulty): Trẻ thường xuyên ngập ngừng, dùng các từ đệm như “ờ”, “à” hoặc dùng sai tên gọi của các đồ vật quen thuộc (ví dụ: gọi cái ghế là “cái để ngồi”).
• Lỗi ngữ pháp và cấu trúc câu: Đây là dấu hiệu điển hình của rối loạn ngôn ngữ biểu hiện. Trẻ có thể bỏ qua các từ nối, chia sai thì (trong tiếng Anh) hoặc đảo lộn trật tự từ ngữ khiến câu văn trở nên lủng củng, khó hiểu.
• Hạn chế về độ dài của câu (MLU – Mean Length of Utterance): Trẻ mắc hội chứng này thường chỉ nói được những câu rất ngắn, không tương xứng với độ tuổi phát triển.
• Khả năng kể chuyện yếu: Khi yêu cầu trẻ kể lại một sự việc vừa xảy ra, trẻ gặp khó khăn trong việc sắp xếp các tình tiết theo logic, thường xuyên lặp lại các ý cũ mà không thể phát triển nội dung mới.

=>>ĐỌC THÊM: Dấu Hiệu Rối Loạn Ngôn Ngữ Ở Trẻ Qua 5 Biểu Hiện Thường Gặp

2. Tại sao cần can thiệp sớm cho trẻ bị rối loạn ngôn ngữ biểu hiện?

Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là nền tảng của tư duy. Nếu tình trạng rối loạn ngôn ngữ biểu hiện là gì không được giải quyết thỏa đáng, trẻ sẽ đối mặt với nhiều hệ lụy:

• Học tập sa sút: Khó khăn trong việc viết văn, trình bày ý kiến và tiếp thu kiến thức ở trường.
• Rối loạn hành vi: Do không thể diễn đạt được nhu cầu hoặc sự ức chế của mình bằng lời nói, trẻ dễ cáu gắt, ném đồ đạc hoặc thu mình lại.
• Tổn thương tâm lý: Trẻ dễ bị bạn bè trêu chọc, dẫn đến mặc cảm và lo âu xã hội.

Việc hiểu đúng rối loạn ngôn ngữ biểu hiện là gì sẽ giúp bạn không còn nhìn con bằng con mắt lo âu, mà bằng sự thấu cảm và một kế hoạch hành động rõ ràng. Tại OME Việt Nam, chúng tôi cam kết đồng hành cùng bạn để mỗi nỗ lực của cha mẹ đều trở thành những bước tiến vững chắc của con trên hành trình chinh phục ngôn ngữ.

Chốt lại vấn đề, rối loạn ngôn ngữ diễn đạt không phải là rào cản vĩnh viễn nếu trẻ nhận được sự thấu hiểu và can thiệp kịp thời từ gia đình. Thay vì quá lo lắng về các định nghĩa chuyên môn phức tạp, điều quan trọng nhất là cha mẹ hãy kiên trì tạo dựng một môi trường giao tiếp cởi mở, giúp con tự tin bộc lộ suy nghĩ theo cách của riêng mình.

Để trang bị thêm những kỹ năng thực tế và lộ trình hỗ trợ con bài bản, bạn có thể tham khảo các khóa học tâm lý học online hoặc khóa học giáo dục đặc biệt tại nhà của OM’E Việt Nam. Chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn trên hành trình giúp con tìm thấy tiếng nói và vững bước hòa nhập vào thế giới.

Liên hệ ngay với OME Việt Nam để được tư vấn lộ trình học phù hợp nhất!

Mọi thông tin chi tiết về các khóa học quý anh chị học viên có thể liên hệ theo thông tin dưới đây

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM

Hotline: 0966.000.643

Website: ome.edu.vn

Email: [email protected]

Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành phố Hà Nội