Công dụng của huyệt Chương Môn trị bệnh tiêu hóa hiệu quả

Trong kho tàng Y học cổ truyền, huyệt Chương Môn được ví như “cửa ngõ” quan trọng giúp khí của ngũ tạng xuất nhập. Không chỉ đóng vai trò then chốt trong việc chẩn đoán các bệnh ở kinh Thái âm, công dụng của huyệt Chương Môn còn đặc biệt nổi bật trong việc điều trị các chứng rối loạn tiêu hóa, đau thắt lưng và tức ngực.

Vậy huyệt Chương Môn nằm ở đâu và kỹ thuật tác động thế nào để đảm bảo an toàn? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tổng quan về huyệt Chương Môn

Huyệt Chương Môn (Zhangmen – LR13) là huyệt vị thứ 13 thuộc đường kinh Túc Quyết âm Can, được ghi chép lần đầu trong sách Mạch Kinh với các tên gọi khác như Trường Bình, Quý Lặc. Về ngữ nghĩa, “Chương” là sáng sủa, “Môn” là cửa; đây được xem là cửa ngõ nơi khí của ngũ tạng ra vào rực rỡ và rõ ràng nhất.

Trong lý luận Đông y, Chương Môn giữ vị thế đặc biệt: nó vừa là Huyệt Hội của Tạng, vừa là huyệt Mộ của Tạng Tỳ (lá lách). Chính vì là nơi hội tụ tinh khí của các tạng phủ nên công dụng của huyệt Chương Môn vô cùng quan trọng, đặc biệt trong việc chẩn đoán và điều trị các chứng bệnh thuộc về tiêu hóa, vận hóa dinh dưỡng.

Việc hiểu rõ bản chất huyệt vị sẽ giúp người học dễ dàng hình dung huyệt Chương Môn nằm ở đâu trên hệ thống kinh lạc. Nắm vững cách xác định huyệt Chương Môn chuẩn xác không chỉ giúp tối ưu hiệu quả trị liệu mà còn đảm bảo an toàn y tế. Đây là kiến thức nền tảng bắt buộc mà bất kỳ học viên nào khi tham gia các khóa học y học cổ truyền online hay đào tạo chính quy đều phải ghi nhớ để áp dụng vào thực tiễn lâm sàng.

2. Huyệt Chương Môn ở đâu? Hướng dẫn cách xác định chuẩn nhất

Việc xác định chính xác huyệt Chương Môn nằm ở đâu là bước tiên quyết, không chỉ quyết định hiệu quả trị liệu mà còn giúp y bác sĩ tránh các tai biến y khoa nguy hiểm (như châm phạm vào nhu mô gan hoặc lách). Dưới đây là hướng dẫn chi tiết 2 kỹ thuật xác định chuẩn:

Cách 1 (Dựa theo tư thế giải phẫu – Dễ thực hiện nhất): Đây là phương pháp nhanh, thường dùng trong sơ cứu hoặc tự bấm huyệt. Cho người bệnh đứng thẳng hoặc nằm nghiêng, thả lỏng toàn thân. Yêu cầu người bệnh gập khuỷu tay hết mức, khép chặt cánh tay vào sát nách dọc theo đường chỉ quần. Tại điểm mà đầu nhọn mỏm khuỷu tay chạm vào vùng eo sườn, đó chính là đầu mút xương sườn tự do số 11 – vị trí chuẩn của huyệt Chương Môn.
Cách 2 (Đo theo thốn – Độ chính xác cao): Phương pháp này đòi hỏi kỹ năng xác định huyệt mốc. Từ rốn (huyệt Thần Khuyết), dóng ngang sang hai bên khoảng 3.5 thốn để tìm huyệt Đại Hoành. Từ Đại Hoành, tiếp tục đo ngang ra phía ngoài thêm 2 thốn. Dùng tay sờ nắn nhẹ để tìm đầu xương sườn cụt số 11 (xương sườn di động). Huyệt nằm ngay dưới đầu bờ sườn này.

Góc độ giải phẫu & Cảm giác: Vùng huyệt nằm trên cơ chéo bụng ngoài và trong, chịu chi phối bởi tiết đoạn thần kinh D10. Dấu hiệu nhận biết cách xác định huyệt Chương Môn đúng là khi ấn sâu, người bệnh sẽ thấy cảm giác hơi tê, căng tức nặng (đắc khí) lan tỏa vào sâu trong khoang bụng.

Công dụng của huyệt Chương Môn trị bệnh tiêu hóa hiệu quả — *Huyệt Chương Môn ở đâu?*

>>>Bài viết liên quan: 3 công dụng của huyệt Can Du giúp thải độc gan sáng mắt

3. Giải mã công dụng của huyệt Chương Môn trong trị liệu

Rất nhiều bệnh nhân thắc mắc công dụng của huyệt Chương Môn thực sự là gì mà được y văn coi là “Hội của các Tạng”. Theo các chuyên gia Đông y, khi đã biết rõ huyệt Chương Môn nằm ở đâu và tác động đúng kỹ thuật, huyệt đạo này mang lại hiệu quả vượt trội trên 3 phương diện chính:

3.1. Đặc trị các bệnh về tiêu hóa

Đây là công năng mạnh mẽ nhất. Với vai trò là huyệt Mộ của kinh Tỳ, kích thích huyệt Chương Môn giúp “Sơ can – Kiện tỳ”, điều hòa nhu động ruột và giải quyết nhanh các tình trạng:

Đầy bụng, khó tiêu, sôi bụng do thực tích.
Chán ăn, buồn nôn hoặc nôn mửa ngay sau khi ăn.
Các chứng viêm ruột mạn tính, tiêu chảy kéo dài hoặc táo bón.
Đặc biệt hỗ trợ đắc lực trong phác đồ điều trị viêm gan, men gan cao, viêm lách và chứng lách to (báng bụng).

3.2. Giảm đau cơ xương khớp vùng thân dưới

Nếu bạn nắm rõ huyệt Chương Môn ở đâu (ngay đầu xương sườn tự do 11), việc day ấn tại chỗ sẽ giúp thông kinh hoạt lạc, mang lại hiệu quả giảm đau tức thì:

Cắt cơn đau thắt lưng cấp và mạn tính, giúp cột sống xoay trở dễ dàng hơn.
Giảm cảm giác đau tức vùng hông sườn, đau ngực do khí trệ.
Hỗ trợ trị liệu đau dây thần kinh liên sườn hiệu quả.

công dụng của huyệt Chương Môn — *Giảm đau cơ xương khớp vùng thân dưới*

>>>Khóa học bạn có thể sẽ thích: Khóa học xoa bóp bấm huyệt cơ bản cho người mới bắt đầu

3.3. Các tác dụng toàn thân khác

Ngoài ra, công dụng của huyệt Chương Môn còn mở rộng sang việc điều trị chứng đái đục, tiểu bí. Huyệt giúp bình can, hạ khí, trị chứng bồn chồn, lo lắng hoặc khí nghịch lên gây tức ngực.

Lời khuyên: Để phát huy tối đa hiệu quả trị liệu và đảm bảo an toàn (tránh ấn quá mạnh vào tạng phủ), việc nắm vững cách xác định huyệt Chương Môn là chưa đủ, bạn cần thành thục kỹ năng tay nghề. Việc tham gia một khóa học xoa bóp bấm huyệt online bài bản sẽ giúp bạn tự tin hơn trong việc chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình.

4. Kỹ thuật châm cứu huyệt Chương Môn an toàn

Để phát huy tối đa công dụng của huyệt Chương Môn trong điều trị bệnh lý tiêu hóa và đau thắt lưng, kỹ thuật châm cứu đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về giải phẫu. Do vị trí huyệt nằm ngay đầu xương sườn 11, tiếp giáp sát với lá lách (bên trái) và gan (bên phải), nên mọi thao tác đều phải tuân thủ quy tắc an toàn nghiêm ngặt:

Thao tác kỹ thuật: Sau khi áp dụng cách xác định huyệt Chương Môn chuẩn xác, thầy thuốc tiến hành châm kim thẳng hoặc xiên nhẹ hướng về phía lưng. Độ sâu kim chỉ giới hạn từ 0.5 – 0.8 thốn. Khi người bệnh cảm thấy tê tức, căng nặng tại chỗ (đắc khí) thì dừng lại, tuyệt đối không vê kim quá mạnh.
Phương pháp Cứu: Để tăng cường hiệu quả ôn ấm kinh mạch, có thể thực hiện cứu 3 – 5 tráng hoặc ôn cứu trong 5 – 10 phút.

Lưu ý “sống còn” trong lâm sàng: Nếu người thực hiện không nắm rõ huyệt Chương Môn ở đâu so với tạng phủ bên dưới (đặc biệt ở người gầy), tuyệt đối không được châm sâu quá 1 thốn. Việc châm quá sâu có thể gây thủng nhu mô gan hoặc lách, dẫn đến chảy máu trong cực kỳ nguy hiểm. Ngoài ra, cần thận trọng với người có tiền sử cao huyết áp, bởi kích thích quá mạnh tại huyệt Chương Môn có thể kích phát cơn đau dữ dội và làm tăng huyết áp đột ngột.

>>>Bài viết liên quan: Công dụng của huyệt Bát Tà và cách bấm huyệt giúp tay linh hoạt

5. Phối hợp huyệt đạo để tăng cường hiệu quả

Để tối ưu hóa công dụng của huyệt Chương Môn, các thầy thuốc thường phối hợp với các huyệt vị khác tùy theo bệnh lý:

Trị đau thắt lưng, không xoay trở được: Phối với huyệt Thứ Liêu.
Trị nôn mửa, ăn không tiêu: Phối huyệt Cách Du, Thượng Quản.
Trị táo bón: Phối huyệt Thái Bạch, Chiếu Hải.
Trị kiết lỵ: Phối huyệt Quan Nguyên, Thận Du, Thiên Xu.
Trị tiểu ra máu: Phối các huyệt Thận Du, Tỳ Du, Tam Tiêu Du, Đại Đôn.
Trị viêm ruột mạn: Phối Túc Tam Lý, Thiên Xu, Tỳ Du.

Tổng kết

Hiểu rõ huyệt Chương Môn là gì cũng như cách xác định huyệt Chương Môn chính xác sẽ giúp bạn có thêm một phương pháp hỗ trợ sức khỏe hữu hiệu. Tuy nhiên, do vị trí giải phẫu nhạy cảm, các chuyên gia tại OME Việt Nam khuyến cáo việc châm cứu nên được thực hiện bởi bác sĩ hoặc lương y có chuyên môn để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa hiệu quả điều trị.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO VÀ CHĂM SÓC SỨC KHOẺ CHỦ ĐỘNG OME VIỆT NAM
Hotline: 0966.000.643
Website: ome.edu.vn
Email: [email protected]
Địa chỉ: Số 116 Trần Vỹ, Phường Phú Diễn, Thành Phố Hà Nội